ὄμνυμι / ὀμνύω - ὄμνυμαι
1. Ερμηνεία
- ὄμνυμι & ὀμνύω - ὄμνυμαι: κάνω όρκο # ορκίζομαι # αμόνω # ομνύω # ομόνω # υπόσχομαι με όρκο # ορκοδοτώ # ορκωμοτώ
2. Σύνταξη
- Με αιτιατική
- Με δοτική
- Με αιτιατική και δοτική
- Με απαρέμφατο μέλλοντα ή αορίστου (με το δυνητικό ἄν ή χωρίς αυτό)
- Με αιτιατική και απαρέμφατο
3. Κλίση ρημάτων
α. Ενεργητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ὄμνυμι ὀμνύω |
ὀμνύω |
ὀμνύοιμι |
ὄμνυ |
ὀμνύειν |
ὀμνύς, ῦσα,ύν |
|
Π |
ὤμνυν ὤμνυον |
|||||
|
Μ |
ὀμοῦμαι (ὀμόσομαι) |
ὀμοσοίμην |
ὀμόσεσθαι |
ὀμούμενος, η,ον |
||
|
Α |
ὤμοσα |
ὀμόσω |
ὀμόσαιμι |
ὄμοσον |
ὀμόσαι |
ὀμόσας, ασα,αν |
|
Π |
ὀμώμοκα |
ὀμωμοκώς ὦ |
ὀμωμοκώς εἴην |
ὀμωμοκώς ἴσθι |
ὀμωμοκέναι |
ὀμωμοκώς, υῖα,ός |
|
Υ |
ὠμωμόκειν |
β. Μέση / Παθητική Φωνή
|
ΟΡΙΣΤΙΚΗ |
ΥΠΟΤΑΚΤ. |
ΕΥΚΤΙΚΗ |
ΠΡΟΣΤΑΚΤ. |
ΑΠΑΡΕΜΦ. |
ΜΕΤΟΧΗ |
|
|
Ε |
ὄμνυμαι |
ὀμνύωμαι |
ὀμνυοίμην |
ὄμνυσο |
ὄμνυσθαι |
ὀμνύμενος, η,ον |
|
Π |
ὠμνύμην |
|||||
|
Μ |
ὀμοσθήσομαι |
ὀμοσθησοίμην |
ὀμοθήσεσθαι |
ὀμοσθησόμενος, η,ον |
||
|
Α |
ὠμοσάμην ὠμόσθην ὠμόθην |
ὀμόσωμαι ὀμοθῶ |
ὀμοσαίμην ὀμοθείην |
ὄμοσαι ὀμόθητι |
ὀμόσασθαι ὀμοθῆναι |
ὀμοσάμενος, η,ον ὀμοθείς, εῖσα,έν |
|
Π |
ὀμώμοται ὀμώμονται |
- |
- |
- |
- |
ὀμωμοσάμενος, η,ον |
|
Υ |
- |
ΠΡΟΣΟΧΗ:
- Το ρήμα κλίνεται στον ενεστώτα και παρατατικό ενεργητικής και μέσης φωνής κατά το δείκνυμι και δείκνυμαι (Β΄ συζυγία, συμφωνόληκτο)
4. Παράγωγα
Ουσιαστικά
- όρκος → η υπόσχεση με επίκληση του θείου
- ορκωμοσία → η τελετή κατά την οποία δίνεται ένας
όρκος
- συνωμοσία → η μυστική συμφωνία ή συμμαχία με όρκο για
την ανατροπή κάποιου
- αντωμοσία → ο όρκος που έδιναν οι αντίδικοι στα
αρχαία δικαστήρια (σήμερα: η ένορκη βεβαίωση)
- διωμοσία → ο αμοιβαίος όρκος (κυρίως στην αρχαιότητα
από κατήγορο και κατηγορούμενο)
- επιορκία → η παραβίαση του όρκου, ο ψεύτικος όρκος
- ψευδορκία → η κατάθεση ψευδών στοιχείων κάτω από όρκο
- αφορκισμός ή
εξορκισμός → η
τελετή για την αποπομπή κακών πνευμάτων
- εξορκιστής → αυτός που κάνει εξορκισμούς
- συνωμότης → αυτός που συμμετέχει σε συνωμοσία
Επίθετα
- ένορκος → αυτός που δεσμεύεται με όρκο (και ως
ουσιαστικό: μέλος λαϊκού δικαστηρίου)
- επίορκος → αυτός που πάτησε τον όρκο του
- ψεύδορκος → αυτός που ορκίζεται ψευδώς
- απερίσκεπτος
(απώμοτος) → στην
αρχαιότητα, αυτός που δεν έχει δεσμευτεί με όρκο
- συνωμοτικός → αυτός που ταιριάζει ή ανήκει σε συνωμοσία
(π.χ. συνωμοτικό ύφος)
Ρήματα
- ομνύω → ορκίζομαι, υπόσχομαι επίσημα (λόγιο)
- ορκίζομαι /
ορκίζω → δίνω
όρκο / υποχρεώνω κάποιον να ορκιστεί
- επιορκώ → παραβαίνω τον όρκο μου
- ψευδορκώ → δίνω ψεύτικο όρκο στο δικαστήριο
- συνωμοτώ → οργανώνω κρυφή συμμαχία εναντίον κάποιου
- εξορκίζω → διώχνω τα κακά πνεύματα (ή μεταφορικά:
παρακαλώ θερμά, αποτρέπω έναν κίνδυνο)
- αφορκίζω → απαλλάσσω κάποιον από τον όρκο του
Στις ευρωπαϊκές
γλώσσες:
- exorcism → από τον εξορκισμό (αγγλικά, γαλλικά
κ.λπ.)
- exorcist → από τον εξορκιστή
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.