Αναζητήστε το θέμα που επιθυμείτε!

22 Μαΐου 2026

εμπεδώ

 

ἐμπεδόω-ῶ








1. Ερμηνεία

  • ἐμπεδόω-ῶ:  στερεώνω # σταθεροποιώ # ενισχύω # ασφαλίζω # φυλάω απαράβατο # εδραιώνω # εμπεδώνω # μονιμοποιώ # παγιώνω # σιγουράρω # στερεοποιώ # στηρίζω

2. Σύνταξη


3. Κλίση ρημάτων


α. Ενεργητική Φωνή


ΟΡΙΣΤΙΚΗ

ΥΠΟΤΑΚΤ.

ΕΥΚΤΙΚΗ

ΠΡΟΣΤ.

ΑΠΑΡΕΜΦ.

ΜΕΤΟΧΗ

Ε

ἐμπεδῶ

ἐμπεδῶ

ἐμπεδοῖμι

ἐμπέδου

ἐμπεδοῦν

ἐμπεδῶν, οῦσα,οῦν

Π

ἠμπέδουν

Μ

ἐμπεδώσω

ἐμπεδώσοιμι

ἐμπεδώσειν

ἐμπεδώσων, ουσα,ον

Α

ἠμπέδωσα

ἐνεπέδωσα

ἐμπεδώσω

ἐμπεδώσαιμι

ἐμπέδοσον

ἐμπεδῶσαι

ἐμπεδώσας, ασα,αν

Π

ἐμπεδώσας ἔχω

-

-

-

-

-

Υ

ἐμπεδώσας εἶχον


4. Παράγωγα

Ουσιαστικά

  • πέδη → ο δεσμός, η αλυσίδα (αρχαίο, λόγιο)
  • πέδιλο → το σανδάλι (αυτό που «δένει» το πόδι)
  • πεδίο → η επίπεδη έκταση, αλλά και το «πεδίο δράσης»
  • πεδιάδα → η ισόπεδη έκταση γης
  • εμπόδιο → αυτό που μπαίνει μπροστά και δεσμεύει
  • πεδεύτρα (αρχαίο) → ο τόπος φυλάκισης

Επίθετα

  • εμπόδιος → αυτός που εμποδίζει
  • απεδος (λόγιο) → χωρίς έδαφος, άστατος
  • πεδινός → αυτός που ανήκει στην πεδιάδα

Ρήματα

  • εμποδίζω → παρεμποδίζω, δυσκολεύω
  • παρεμποδίζω → εμποδίζω επίμονα
  • αποπεδώ (λόγιο) → λύνω τα δεσμά

Σύνθετα

  • εμπόδιο → το κώλυμα
  • εμποδισμός → η πράξη του εμποδίζειν
  • ανεμπόδιστος → χωρίς εμπόδια, ελεύθερος
  • τροχοπέδη → εμπόδιο, μηχανισμός που επιβραδύνει την ταχύτητα τροχού που περιστρέφεται, εμπόδιο (μτρφ.)
  • εμπέδωση → εδραίωση, στερέωση στο έδαφος, βαθιά κατανόηση, εδραίωση στη μνήμη

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον: η σύνδεση με το πόδι

Η ρίζα πεδ- συνδέεται στενά με το πούς/ποδός (= πόδι), γιατί τα δεσμά έδεναν κυρίως τα πόδια. Έτσι έχουμε μια ολόκληρη οικογένεια:

  • πεζός → αυτός που πηγαίνει με τα πόδια (όχι έφιππος)
  • πεζοδρόμιο → ο δρόμος των πεζών
  • πεζογραφία → η πεζή γραφή (σε αντίθεση με την ποίηση)
  • πεζοναύτης → ο στρατιώτης που υπηρετεί και σε ξηρά και σε θάλασσα
  • τετράπεδο → το ζώο με τέσσερα πόδια
  • δίπεδο → επίπεδο σε δύο επίπεδα

5. Λεξιλογικές Ασκήσεις


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.